Γιατί ο εκσυγχρονιστικός χώρος στην Ελλάδα δυσκολεύεται να συμπορευτεί;

Στην Ελλάδα ο ιδεολογικός χώρος που ομνύει στον εκσυγχρονισμό και στην Ευρώπη παραμένει ιδιαίτερα καχεκτικός και κατακερματισμένος. Γιατί άραγε;

Τα εκσυγχρονιστικά κόμματα είναι ελκυστικά σε άτομα με σημαντικές εμπειρίες και ικανότητες. Στελέχη επιχειρήσεων, επιχειρηματίες, ελεύθεροι επαγγελματίες, επιστήμονες. Ο πολιτικός λόγος βγαίνει αβίαστα, είναι προέκταση των βιωμάτων και όχι ξύλινος και υστερόβουλος, όπως στα δύο φαυλοκρατικά κόμματα της μεταπολίτευσης, που σχεδιάστηκαν  για να εξυπηρετούν τις δικές τους ανάγκες σε βάρος της κοινωνίας. Ή όπως στα δογματικά κόμματα, που έχουν ροπή στο φανατισμό και στις ακρότητες, στον ανορθολογισμό και στην πίστη.

Όμως, η εμπλοκή των εκσυγχρονιστών με την πολιτική συνεπάγεται συνήθως μεγάλο προσωπικό κόστος (opportunity cost). Ενώ τα φαυλοκρατικά και τα δογματικά κόμματα δομούνται εύκολα γύρω από το “συμφέρον” και το “δόγμα - πίστη” αντίστοιχα, χωρίς κανένα ουσιαστικό διακύβευμα, τα στελέχη των εκσυγχρονιστικών κομμάτων τους βρίσκονται από την πρώτη στιγμή υπό την επήρεια δυο βαθιά συγκρουσιακών τάσεων:

• της προσφοράς στους άλλους (ανιδιοτέλεια),
• της προσφοράς στην εαυτό τους, για ανάκτηση του μεγάλου κόστους ευκαιρίας της εμπλοκής τους.

Το σημαντικό προσωπικό κόστος βρίσκεται έτσι σε συνεχή αντιπαράθεση με το αίσθημα της ανιδιοτέλειας. Και η αντίθεση αυτή είναι που γεννά τις πάρα πολλές ατζέντες και τις συνεχείς συγκρούσεις.

Η ίδια αυτή αντίθεση, αν αφεθεί στη μοίρα της και δεν οριοθετηθεί, θα είναι ακόμη πιο επικίνδυνη, σε περίπτωση που ο εκσυγχρονισμός αποκτήσει τελικά υπόσταση και εκπροσωπηθεί στη Βουλή. Αν οι εκσυγχρονιστές δεν οριοθετήσουν αυστηρά την πολιτική δραστηριότητα των στελεχών τους και την αφήσουν να κατακλύσει όλο τους τον παραγωγικό χρόνο μοιραία θα εκφυλιστούν. Η πολιτική θα γίνει σταδιακά στοιχείο βιοπορισμού. Θα γίνουν και αυτοί ανεπάγγελτοι επαγγελματίες της πολιτικής. Σε τι θα διαφέρουν τότε από το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ;

Ασφαλώς δεν αναζητάει κανείς λύσεις που βασίζονται σε μηδενική προσωπική φιλοδοξία. Είναι όμως μείζον θέμα για το χώρο του εκσυγχρονισμού να θεσμοθετήσει με σαφήνεια και αυστηρότητα το δέον μείγμα φιλοδοξίας και ανιδιοτέλειας. Για παράδειγμα:

• Αυστηρά περιορισμένος χρόνος εμπλοκής ΟΛΩΝ των μελών με όργανα, θέσεις, κ.λπ. Μία θητεία αυστηρά (4 χρόνια max) στη βουλή κ.λπ. Οκτώ χρόνια max η θέση του Προέδρου. Αυτό 
• θα προφυλάξει τους ίδιους από την αναπόφευκτη τροχιά εκφυλισμού αλλά και 
• θα δώσει διέξοδο στο στοιχείο της φιλοδοξίας και των άλλων μελών του εκσυγχρονιστικού φορέα

• Ύπαρξη μιας εποπτικής ομάδας, με μέλη υψηλού κύρους, που θα έχουν αποποιηθεί κάθε προοπτική υποψηφιότητας για θέσεις βουλευτή, ευρωβουλευτή, κ.λπ. Η ομάδα θα έχει ως στόχο 
• την άσκηση εποπτείας στην ευαίσθητη ισορροπία ανιδιοτέλειας και φιλοδοξίας μέσα στο κόμμα
• την εμπέδωση ενός διακριτού παραδείγματος ανιδιοτέλειας

Όταν ο Ραχόι στην Ισπανία, ήδη καθιέρωσε το μέγιστο αριθμό δύο βουλευτικών θητειών, στη δική μας χώρα, που ο χώρος με ευρωπαϊκή ατζέντα ακόμη αναζητεί βηματισμό, η ανιδιοτέλεια που θα χρειαστεί είναι ακόμη κρισιμότερη και πρέπει να διαφυλαχθεί θεσμικά ως κόρη οφθαλμού.

Ουστ ξεφτίλες!

Ο καινοτόμος Χατζηδάκης

Ο κύριος Χατζηδάκης ετοιμάζει αναπτυξιακό νόμο, στο ίδιο ακριβώς καλούπι με όλους τους προηγούμενους.

Όπως και παλιά, θα δίνονται πάλι ζεστά χρήματα στους ιδιώτες. Γίνεται ποτέ ν΄ αγιάσεις έτσι; 30% επιδότηση! Μετά οι ιδιώτες θα αγοράζουν με το 20% της επιδότησης τιμολόγια και θα τα επιστρέφουν στο υπουργείο ως αποδεικτικά ότι η επένδυση υλοποιήθηκε. Ίσως αγοράσουν και τίποτα παλιατζούρες για τη σπάνια περίπτωση του φυσικού ελέγχου. Καμιά μίζα δεξιά αριστερά στον γνωστό όροφο – λερναία ύδρα του ΥπΟικ, που προσπάθησε ανεπιτυχώς να ξηλώσει η Διαμαντοπούλου, και τελειώσαμε.

Και έτσι θα συμβεί για πολλοστή φορά το ίδιο παράδοξο. Επενδύσεις χρηματοδοτούμε και επενδύσεις δεν έχουμε!

Πανέξυπνο κύριε Χατζηδάκη! Τόσο έξυπνο που δεν το΄ χει καταλάβει κανείς πουθενά στον πλανήτη...

Τα κίνητρα που οι πολιτισμένες χώρες προσφέρουν (φοροαπαλλαγές, ταχείες αποσβέσεις, κ.λπ) σε μας βλέπετε δεν αρκούν. Γιατί ο Κος Χατζηδάκης έχει εκπαιδεύσει την κοινωνία στη λαμογιά. Μετά βέβαια είναι και τό άλλο. Πώς θα πληρωθεί ο ίδιος και η παρέα του; Από τις φοροαπαλλαγές των κερδών μιας επένδυσης που ποτέ δε θα γίνει; Ενώ το ζεστό χρήμα είναι ταχείας κυκλοφορίας...

Ο μανάβης της γειτονιάς μου

Ο καινούργιος μας μανάβης μέσα σε ένα μήνα έγινε θρύλος. Προσέλκυσε πάρα πολλή πελατεία απ΄ την ευρύτερη περιοχή. Καλή ποιότητα, ποικιλία, λογική τιμή, ευχάριστοι άνθρωποι, σέρβις. Η κλασική συνταγή.

Γιατί όμως οι καλοί δάσκαλοι, γιατροί, μηχανικοί, δικηγόροι, καλλιτέχνες, κ.λπ. δε γίνονται το ίδιο γρήγορα γνωστοί; Πόσο συχνά συμβαίνει ένα πανεπιστήμιο να κάνει πρόταση σε κάποια σημαντική ακαδημαϊκή προσωπικότητα να έρθει να το στελεχώσει;

Η κοινωνία ζει έτσι πέραν από το φάσμα των σημαντικών, των ασήμαντων και των μέτριων. Πίστεψε ότι είναι όλα ίδια όπως κηρύσσει η “αριστερά”; Άγεται από τους δημοσιογράφους που έχουν τη δική τους ατζέντα; Υπάρχει μια πελατοκεντρική προσέγγιση στο καλό και το κακό; Ή και τα τρία μαζί κι άλλα περισσότερα;

Φτάσαμε έτσι να έχουμε Κύπριο νομπελίστα οικονομίας με εξειδίκευση σε εργασία και ανάπτυξη και να μην τον ξέρει κανείς, πόσο μάλλον να τον αναζητάει για τη γνώμη του.

Κοινωνίες που δεν αναπτύσσουν ευρύτερα το αντανακλαστικό του καλού μανάβη πόσο μακριά μπορεί να πάνε;

Έκδοση βιβλίου μου

Εμπνευσμένο από πολλά, μαζί και η συναρπαστική εμπειρία με τη Δημιουργία Ξανά! και αφιερωμένο στα 30 χρόνια με τη Γεωργία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παρασκήνιο το, ας το πούμε, λογοτεχνικό μου βιβλίο “Οι Δύο Ρολογάδες”.

Καθώς διατηρώ πλήρη δικαιώματα το βιβλίο θα διατίθεται και δωρεάν για ανάγνωση ως e-book.

ΠΡΟΣΒΑΣΗ

1. Ελεύθερη ανάγνωση e-book εδώ (μόνο για PC, όχι για mac/ i-pad). Η μπάρα με τα κουμπιά επιτρέπει να διαμορφώσετε το ξεφύλλισμα όπως σας βολεύει καλύτερα αλλά και να μοιράσετε (share) το κείμενο με facebook, twitter, mail
2. Φυσική διάθεση στο βιβλιοπωλείο του εκδότη ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ  Σόλωνος 76, ΑΘΗΝΑ (τηλ 210 3648197) και σε άλλα σημεία διάθεσης στην Ελλάδα, που γνωρίζει ο Εκδότης (τηλεφωνήστε στο ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ).

εξώφυλλο: εδώ

Απεργία των δασκάλων την πρώτη μέρα του σχολείου!

Φανταστείτε να πάει το εξάχρονο παιδί σας, πρωτάκι στο σχολείο και να του πούνε “φεύγα, το σχολείο είναι κλειστό”. Φαντασθείτε τη μήνυμα παίρνει για όλη του τη ζωή.

Αφιερώνω το παρακάτω γράμμα στους συνδικαλιστές των δασκάλων.

Υπάρχουν αγώνες και "αγώνες" φίλοι μου! Αγώνες για τους άλλους και την κοινωνία και "αγώνες" για τον εαυτούλη μας.

Tι θέλει η ελληνική κοινωνία απ΄ τα πανεπιστήμιά της;

Ίσως το μείζον στην τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι η απουσία κάποιας σαφούς προσδοκίας απ΄ τη μεριά της κοινωνίας, που να νοηματοδοτεί την ύπαρξή της.

Για παράδειγμα, παλιότερα υπήρχαν τα “Μάθε γράμματα να γίνεις άνθρωπος” ή το “Μάθε γράμματα να ξεφύγεις απ΄ το χωράφι ή απ΄ το χωριό”. Σήμερα δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο, πράγμα που παράγει μια βαθειά κρίση ταυτότητας.

Προσδοκίες υπήρξαν, αλλά μάλλον ταπεινών κινήτρων, που η λαϊκή σοφία δεν ενδιαφέρθηκε να συμπυκνώσει σε κάποια ρήση, όπως τις παραπάνω. Προσδοκία ήταν για παράδειγμα η περιφερειακή ανάπτυξη, μέσα από την πλημμυρίδα των μπαρ, καφέ, δωματίων και σουβλατζίδικων που παρήγαν και συντήρησαν τα χρόνια της κραιπάλης. Προσδοκία ήταν το τυπικό προσόν και το χώσιμο σε κάποια θέση στο δημόσιο. Προσδοκία, του πολιτικού συστήματος, ήταν η δημιουργια θερμοκοιτίδων κομματικών στελεχών.

Όλες οι προσδοκίες αυτές είναι πια μετέωρες αφού οι βασικές υποθέσεις πάνω στις οποίες δομήθηκαν απλά δεν ισχύουν. Το δημόσιο ως εργοδότης έκλεισε οριστικά τον κύκλο του, τα κόμματα εξουσίας, παρά τη συνεχιζόμενη και συστηματική καταλήστευση του δημόσιου χρήματος, αποδομούνται με σωρεία λιποταξιών ως αποτέλεσμα της έλλειψης πόρων για τους κομματικούς τους στρατούς. Τα σουβλατζίδικα και τα μπαρ κλείνουν με την ίδια ευκολία που άνοιξαν.

Ίσως λοιπόν η συγκυρία προσφέρει μια καλή ευκαιρία να ξαναμιλήσει ο “πελάτης” - κοινωνία και να πει τι επιτέλους θέλει από τα πανεπιστήμιά της.

Η κοινωνία πρέπει να δώσει το στίγμα. Η κοινωνία δεν μπορεί να απαντήσει τεχνικά ερωτήματα, όπως για παράδειγμα πόσους γιατρούς και πόσους δικηγόρους χρειάζεται η χώρα. Μπορεί όμως να αποφανθεί αν θα πρέπει να επενδύει στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση υποψηφίων που παίρνουν 5 ή 10 ή 15 στις εισαγωγικές εξετάσεις.

Το ακαδημαϊκό σύστημα βρίσκεται σε προχωρημένο αυτισμό και εσωστρέφεια. Γι΄ αυτό και πατώνει σε όλες τις λίστες αξιολόγησης. Δεν μπορεί να παράγει μόνο του άποψη για το τι πρέπει να γίνει. Το κόμματα εξουσίας είναι αποσβολωμένα από την αποσύνθεσή τους. Δεν μπορούν να παράγουν άποψη για το τι πρέπει να γίνει. Μόνο να αυτοαναιρούνται μπορούν σε σπασμωδικές κινήσεις όπως έκανε πρόσφατα η ΝΔ που ανάτρεψε αυτό που η ίδια λίγους μήνες πριν είχε ψηφίσει.

Η καλύτερη λύση είναι να ερωτηθεί η κοινωνία, αφού πρώτα προηγηθεί μια συζήτηση με ανταλλαγή απόψεων και κατάθεση στοιχείων. Η κοινωνία πρέπει να διατυπώσει τι επιτέλους προσδοκά. Πρακτικά δηλαδή, πόσους και ποιας ποιότητας θέλει να μορφώνει σε τριτοβάθμιο επίπεδο;

Τα πανεπιστημαικά ιδρύματα θα πρέπει να συμμορφωθούν με τη γνωμάτευση της κοινωνίας. Αν η κοινωνία πει “Παιδεία για όλους” θα πρέπει να ανοίξει νέα τμήματα για να παραλάβει τους “όλους” αναδιανέμοντας τους πόρους που υπάρχουν για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αν η κοινωνία πει “Παιδεία για τους καλούς” και ορίσει φυσικά με νούμερα τους καλούς, να κλείσει όλα τα τμήματα που αποτυγχάνουν να προσελκύσουν τους “καλούς”. Μετά από μια αναγκαία και δίκαια περίοδο δυο ετών, όπου τα ιδρύματα θα πρέπει να επιχειρήσουν να ξεπεράσουν τον αυτισμό τους και να μιλήσουν με την κοινωνία, πείθοντάς την για τη σκοπιμότητα να τους στείλει τα παιδιά της να τα μορφώσει.

Η τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν έχει πρόβλημα χρηματοδότησης. Υπάρχει σωρεία στατιστικών δεδομένων που διαψεύδουν μια τέτοια άποψη. Μόνο υστερόβουλοι, ανόητοι ή ομάδες που στρατηγικά επενδύουν στη διάλυση της χώρας λένε τέτοια πράγματα. Η τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν έχει καν πρόβλημα στρατηγικής ή ανθρώπινου δυναμικού. Έχει πρόβλημα ταυτότητας και η κοινωνία πρέπει να πάρει τις ευθύνες της και, μέσα από δημοψήφισμα, να διατυπώσει τη σαφή κατεύθυνση και την προσδοκία της. 

Είναι η πιο κατάλληλη ώρα!